بعد از مدتی حضور کم‌رنگ در اینترنت،‌ وبلاگ امید متقی با مطلبی در خصوص معرفی محصول PHPPresentation بروز شد. همانطور که در پست اصلی نیز ذکر شده، امید این محصول را برای کاربردی خاص و البته شخصی توسعه داده و از این‌رو محصول تولید شده برای کاربردهای مشابه می‌تونه بسیار مفید باشه. منظور از کاربردهای مشابه ساخت Presentation برای تدریس برنامه‌نویسی با PHP است.

اما کاربردهای این محصول را در این حد محدود نمی‌دونم. در اولین نظر به سادگی می‌تونیم حوزه کاربرد اون رو برای آموزش فناوری‌ها و زبان‌های برنامه‌نویسی تحت وب بسط دهیم. این فناوری‌ها و زبان‌های برنامه‌نویسی می‌تونن Server-side یا Client-side با‌شند. به‌ویژه با توجه به امکان به‌کارگیری CSS، HTML و Javascript برای ساخت اسلایدها، کاربران این محصول قادرند امکانات و ویژگی‌های خاصی را به کارگیرند، که اغلب در نرم‌افزارهای متداول برای ساخت Presentation وجود ندارند. یکی از ساده‌ترین نمونه‌های این موارد، که اتفاقا بسیار نیز کاربردی است، استفاده از ifarme برای نمایش خروجی برنامه‌ها و یا سایت‌های مرجع، درون Presentation است. در نمونه اولیه‌ای که در کد‌منبع محصول قرار گرفته، این مورد اشاره شده است.

حوزه کاربرد این محصول را می‌توان کمی گسترده‌تر هم دید. مشکلاتی که امید در نوشته خودش به عنوان علل دست به کار شدن برای آماده‌سازی این محصول عنوان کرده، برای اغلب کسانی که در حوزه تدریس علوم کامپیوتر فعال هستند نیز بروز کرده است. یک‌پارچه بودن محصول با GeSHi را می‌توان کمک بسیار مهمی برای این گروه از کاربرها به شمار آورد. از این‌رو این محصول برای تدریس‌کنندگان زبان‌های برنامه‌نویسی و اساتید بسیاری از دروس دانشگاهی کامپیوتر نیز کاربرد خواهد داشت. شاید پشتیبانی از استاندارد‌ فرمول نویسی MathML یا فرمت‌‌های فرمول‌نویسی در LaTeX نیز در این جهت بسیار مناسب باشد. MathML مبتنی بر XML بوده توسط بسیاری از مرورگر‌ها پشتیبانی می‌شه و به سهولت در چارچوب XHTML قابل به‌کارگیری است. از این‌رو به سادگی می‌تونه در این محصول پشتیبانی بشه. با این وجود LaTeX گستره کاربری وسیع‌تری داره. هرچند ضروری است در سمت سرور تفسیر شده و در قالب فایل‌های تصویری در اسلاید‌ها نمایش داده بشه.

توجه که کنید که این محصول در حوزه‌های ذکر شده می‌تونه نقش بسیار مثبتی در جهت افزایش میزان اثربخشی انتقال مفاهیم بین ارائه دهنده و مخاطب داشته باشه. این در حالی است که بسیار از ویژگی‌های پیچیده و البته عمومی متداول در بسته‌های نرم‌افزاری Office را در اختیار شما قرار نخواهد داد. اگرچه پیاده سازی برخی از آن‌ها با دشواری بیشتر و صرف زمان برای برنامه‌نویسی ممکن است میسر شود، که البته زیاد مقرون به صرفه نیست. لازم به ذکر است که امکان نشر Presentationها در محیط وب، بدون وابستگی به شرایط سرویس‌گیرنده، مزیتی به شمار‌ می‌رود که ممکن است توجیه‌گر به کارگیری این محصول برای کاربرد‌های عمومی‌تر نیز باشد.

پی‌نوشت:

لطفا  نظرها و پیشنهادهایی که مربوط به این محصول میشه  رو در بخش نظرهای نوشته اصلی ثبت کنید.

نسخه‌ی نهایی Ubuntu 9.04 تا ساعاتی دیگر منتشر می‌شود. بیشتر کاربران این توزیع لینوکس ، که هم اکنون از نسخه‌ی ۸/۱۰ استفاده می کنند، تمایل دارند سیستم عامل خود را به نسخه‌ی جدید ارتقا دهند. برای این منظور یکی از متداولترین روش‌ها، استفاده از برنامه‌ی update-manager در محیط گرافیکی و یا اجرای دستور do-release-upgrade در خط فرمان است. با این روش شما با حفظ نرم‌افزارها و تنظیمات شخصی به نسخه‌ی جدید مهاجرت می کنید. برای آشنایی بیشتر با گونه‌های مختلف ارتقا نسخه‌ی جاری Ubuntu به نسخه جدید نگاهی به Upgrading to Ubuntu 9.04 بیاندازید.

این روش اما اغلب مشکلاتی را به همراه خواهد داشت. دراین موارد شما مجبور خواهید بود جهت رفع اشکلات ایجاد شده اقدام به جستجو در منابع آنلاین و رفع آنها بصورت دستی نمایید. احتمال دارد تصمیم بگیرید تا نسخه‌ی جدید را از ابتدا نصب کنید. این امر نیز نیازمند صرف زمانی نه چندان اندک جهت نصب مجدد نرم‌افزارهای کاری-شخصی و همچنین اعمال تنظیمات خواهد بود.

مشکلات احتمالی ناشی از ارتقا و حفظ نرم‌افزارها و تنظیمات موجود از یک سو، و هزینه‌ی زمانی قابل توجه نصب مجدد نسخه‌ی جدید از سوی دیگر، همواره کاربران را دچار سردگمی کرده است. نمونه ای از این سردرگمی در زمان انشار نسخه‌ی جدید Ubuntu  را می توانیم درUbuntu 8.04: Upgrade or clean install? ببینیم.

چندی پیش  یادداشتی را تحت عنوان Howto: Fresh Ubuntu Install Without Losing Your Current Settings مطالعه کردم که راهکاری متفاوت برای این مساله پیشنهاد کرده بود. بر اساس این روش می توان نسخه‌ی جدید را نصب کرده و در عین حال نرم افزارها و تنظیمات شخصی را به سهولت در اختیار داشت. شخصا یک بار این روش را تجربه کرده و از نتیجه نهایی نیز رضایت داشته ام.

در صورت تمایل به استفاده از این روش پیشنهاد می کنم موارد زیر را نیز در نظر بگیرید:

1. در این روش  فرض شده است که تمام فایل‌ها و داده‌های شما در Home Directory نگهداری شده است. در اینجا ضروری است که شرایط شخصی و ویژه خود را نیز در نظر بگیریم. به عنوان نمونه برای من ضروری است که ازداده‌های موجود در MySQL و همچنین فایل های PHP  در مسیر /var/www/ نیز نسخه‌ی پشتیبان تهیه کنم تا پس از نصب مجدد سیستم عامل آنها را در اختیار داشته باشم.
2. پشتیبانی از Ext4 در Ubuntu 9.04 گنجانده شده است ولی فایل سیستم پیش‌فرض همچنان Ext3 است. در صورت تمایل در زمان نصب می توانید فایل سیستم را به Ext4 تغییر دهید. دقت داشته باشید که پیش از این انتخاب نوشته‌ی Ubuntu 9.04 – Ext4 filesystem support را مطالعه کنید.
3. ممکن است شما نیز مثل من در Ubuntu 8.10 از OpenOffice 3.0 استفاده کرده باشید. از آنجا که OpenOffice 3.0 بصورت پیشفرض در Ubuntu 9.04 گنجانده شده است، دقت کنید که خطوط مربوط به آن را از فایل sources.list حذف کنید.
4. فایل‌های مربوط به تنظیمات شخصی نرم‌افزارها در غالب پوشه‌های مخفی در Home Directory نگهداری می شوند و از اینرو با بازگرداندن این مسیر تمامی این تنظیمات مشابه قبل اعمال خواهند شد. شخصا ترجیح می‌دهم تا تمام این تنظیمات را به نسخه‌ی نصب شده‌ی جدید منتقل نکرده و صرفا برخی تنظیمات برگزیده همچون Firefox Profile و یا تنظیمات Pidgin را برای خود حفظ کنم.

در حین مرور RSSهای مربوط به اخبار و یادداشت های تازه در Google Reader، با مطلبی با عنوان «Explain Software Freedom With an Easy to Use PDF Brochure» برخوردم، که توسط امیر مولوی برایم به اشتراک گذاشته شده بود. این مطلب پیرامون یک فایل ارائه (Presentation) با عنوان «راهنمایی بصری برای نرم افزار آزاد/متن باز» بود.

در این راهنما، طی ۲۵ اسلاید، شیوه ی تعامل برنامه نویسان و کاربران در توسعه و به کارگیری این محصولات، روش های مختلف کسب درآمد و همچنین تاثیر جامعه ی مخاطبین در کمک به بهبود این نرم افزارها، در قالب تصاویری گویا و اثر بخش نمایش داده شده است.شما می توانید این ارائه را  بصورت یک PDF، و یا اسلاید های آنرا در فرمت  SVG و در قالب فایلی فشرده دریافت نمایید. همچنین می توانید یادداشت اصلی مولف این فایل را با عنوان «Understanding FOSS Visual Guide» مطالعه کنید.

بی تردید جنبش نرم افزار آزاد/متن باز (Free Open Source Software) یک از عوامل موثر در پیشرفت علوم در حوزه ی کامپیوتر و فناوری اطلاعات بوده است. به جرات می توان ادعا کرد تمامی فعالان و تاثیر گذاران این حوزه با نام این جنبش آشنا بوده و دانسته یا نادانسته از فناوری ها و محصولات آن بهره برده اند.با این حال بیشتر افراد درکی صحیح از مفهوم نرم افزار آزاد/متن باز، فرآیند توسعه ی آنها و شیوه ی کسب درآمد از این محصولات ندارند. این امر یکی از عوامل ایجاد باورهایی غلط و غیر واقعی پیرامون این نرم افزارها بوده است. جهت آشنایی با برخی از این باورها می توانید نگاهی به «۱۲ افسانه پیرامون لینوکس» بیندازید.

از اینرو معرفی صحیح  نرم افزار آزاد/متن باز، علل توسعه و بروزرسانی سریع آنها  و عوامل ایجاد کننده ی پایداری و امنیت مطلوب در این محصولات، می تواند تاثیری مثبت در جهت کمرنگ شدن این باورهای نادرست داشته باشد. ما نیز می توانیم با تدوین، انتشار و به اشتراک گذاشتن اسناد و نوشته هایی، نظیر آنچه در ابتدای این یادداشت معرفی شد، نقش مفیدی در این مسیر ایفا کنیم.

توجه به این نکته ضروری است که عدم آشنایی صحیح افراد با مفاهیم و فلسفه ی وجودی نرم افزار آزاد/متن باز، تنها یکی از علل بوجود آمدن دیدگاه های غلط پیرامون این جنبش به شمار می رود. امید است که بتوانم در یادداشت(های) دیگری به معرفی سایر عوامل ایجاد و گسترش این باورها بپردازم.